Ongeveer vier weken geleden werden wij gebeld door de heer Joep Dohmen, redacteur voor het NRC Handelsblad. Hij was bezig aan een artikel over de affaire rond de cartoonist Gregorius Nekschot. De heer Dohmen nam contact met ons op omdat wij de registrar zijn van het domein gregoriusnekschot.nl.
Wij konden hem uiteraard geen informatie over het account geven, maar toch hebben wij een interessante discussie met hem gehad. Hij vroeg ons waarom wij de dienstverlening van een klant die dergelijke extreme uitingen had gedaan niet zouden stopzetten. Om eerlijk te zijn hadden wij hier niet eens over gedacht.
Er was dan ook geen jurisiche dwang om de site buiten gebruik te stellen. Volgens de nu bestaande jurisprudentie zijn er twee situaties waarbij een Internet Service Provider verplicht is materiaal te verwijderen: Als het materiaal van de rechter verwijderd moet worden of als er een klacht binnenkomt en de informatie op de desbetreffende website ‘onmiskenbaar onrechtmatig’ is. Beide situaties zijn op de Nekschot-website niet van toepassing.
Rest de vraag of wij de dienstverlening niet stop moeten zetten vanwege het maatschappelijk belang. Veel providers zullen na een serieuze of minder serieuze minder serieuze klacht inderdaad een website van het internet halen, in ieder geval totdat het betwiste materiaal verwijderd is.
Wij vinden echter dat een provider de plicht heeft om na een klacht over de ‘belediging van groepen’, het betwiste materiaal te laten staan totdat er door een rechter instructies voor verwijdering zijn gegeven.
Er zijn verschillende redenen voor deze sterke mening. In de eerste plaats is het niet aan de provider om te bepalen welke content van het internet geweerd moet worden. Zeker als haar beslissingen gebaseerd kunnen zijn op ongefundeerde klachten.
Deze rol van scheidsrechter zou steeds belangrijker worden naarmate de nu al enorme hoeveelheid materiaal op het internet verder toeneemt. Er zijn op dit moment ongeveer 3 miljoen geregistreerde .nl domeinen, met ruwweg 1,2 miljoen actieve websites. Wereldwijd zijn er ongeveer 70 miljoen actieve websites, gestegen van 53 miljoen een jaar geleden, zonder alle Hyves en Facebook-achtige pagina’s mee te rekenen.
Een andere belangrijke reden waarom providers een systeem van zelfregulering op basis van klachten moeten vermijden, is dat de huidige wetgeving en jurisprudentie enorm onduidelijk zijn. De wet kan namelijk vrij strikt geïnterpreteerd worden, maar wordt zowel op het internet als in de rest van de ‘openbare ruimte’ niet op die manier gehandhaafd. Het is dus waarschijnlijk dat de provider meer materiaal gaat verwijderen dan maatschappelijk wenselijk is.
Op het internet blijkt hoe beperkt beperkt de handhaving van de huidige wetgeving op dit moment is. De meeste websites zijn natuurlijk niet controversieel maar toch zijn veel uitingen voor wat betreft de anti-discriminatie wetgeving twijfelachtig. Bezoek maar eens een paar Nederlandse fora waar gepassioneerde discussies tussen verschillende groepen jongeren plaatsvinden.
Slechts zeer weinig extreme uitingen op het internet wordt daadwerkelijk vervolgd. Justitie lijkt zich te willen concentreren op een klein aantal zaken waarbij er een in haar ogen zware overtreding is begaan. De paar vervolgingen die wel worden doorgezet lopen in de regel op niets uit, omdat de rechter de belangen van de maatschappelijke discussie zwaarder vindt wegen. Dit laatste zou ook de waarschijnlijke uitkomst zijn van een eventueel proces tegen Nekschot.
In de rest van dit artikel zetten wij onze mening over de impotentie van de huidige anti-discriminatie-wetgeving uiteen, en bieden we een werkbaar alternatief voor het digitale tijdperk.
